W pracy dokonano oceny zmienności petrologicznej II dolnomioceńskiego pokładu węglowego na podstawie jego budowy geologicznej, litologicznej i mikropetrograficznej, na przykładzie 12 złóż miękkich węgla brunatnego. Złoża podzielono na trzy typy: pokładowy, tektoniczny i glacitektoniczny. Zmienność petrograficzną węgla określono dla złóż pokładowych i tektonicznych. Wydzielenia litologiczne wykonano w oparciu o najnowszą polską klasyfikację Kwiecińskiej i Wagnera (1997). W budowie złóż pokładowych dominuje węgiel detrytowy, chociaż w tektonicznym złożu Lubstów ma on również zdecydowaną przewagę nad innymi litotypami. Najbardziej urozmaicony skład litologiczny, a co za tym idzie również mikropetrograficzny, stwierdzono w złożach: Legnica Wschód, Legnica Zachód, Turów i Bełchatów, w których to złożach w składzie litotypów występują obok węgla detrytowego znaczące ilości węgla ksylodetrytowego, detroksylitowego oraz węgla bitumicznego właściwego i półbitumicznego. Zebrano wyniki badań umożliwiające wykonanie charakterystyk petrograficznych węgla opisywanych złóż. Skład mikropetrograficzny badanego węgla zmienia się w szerokich granicach udziału poszczególnych macerałów oraz podgrup i grup macerałów. Na podstawie wyników analizy statystycznej wykonano ocenę zmienności petrograficznej węgla II pokładu. Analizowano podgrupy i grupy macerałów, stwierdzając ich znaczne wahania dla poszczególnych złóż. Na podstawie wskaźników zmienności zawartości badanych składników stwierdzono, że najmniejszą zmienność wykazuje podgrupa humodetrynitu, a największą grupa inertynitu i liptynitu, które w badanym węglu występują w bardzo małej ilości. Jedynie w węglu bitumicznym zawartość liptynitu wynosi do kilkudziesięciu procent. Żelifikację węgla oceniono na podstawie wskaźnika żelifikacji Gmm (wg Peschela i Kołyshkowa, 1989). Najsilniej zżelifikowane są węgle z całego pokładu złoża Rzepin i Gubin-Zasieki-Brody oraz z dolnej części pokładu złoża Lubstów. 
Na podstawie diagramów paleofacjalnych (wg Diessela 1986), wykonanych w oparciu o wyliczone wskaźniki żelifikacji (GI) i zachowania budowy tkankowej (TPI) określono trend paleośrodowiska sedymentacji węgla brunatnego II pokładu. Zwrócono uwagę na znaczenie parametrów petrograficznych do oceny własności użytkowych węgla, ponieważ skład litologiczny i mikropetrograficzny węgla brunatnego wpływa na jego właściwości technologiczne. Przedstawiono przydatność węgla II pokładu do różnych kierunków użytkowania, zwłaszcza w obecnych zastosowaniach tego surowca: w przemyśle paliwowo-energetycznym, ogrodnictwie i produkcji nawozów organiczno-mineralnych. 

Spis treści:

1. Wstęp

2. Teza, cel pracy i metodyka

3. Profil litologiczno-stratygraficzny trzeciorzędu w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem węglonośności

4. Rozprzestrzenienie i pozycja stratygraficzna dolnomioceńskich grup pokładów węglowych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem II pokładu łużyckiego

5. Budowa geologiczna wybranych złóż i rejonów występowania II pokładu węgla brunatnego wraz z charakterystyką petrograficzną węgla
5.1. Złoża pokładowe
5.2. Złoża glacitektonicznie zaburzone
5.3. Złoża w zapadliskach tektonicznych

6. Żelifikacja węgla II pokładu

7. Pozycja węgla II pokładu w szeregu uwęglenia

8. Wiasności chemiczno-technologiczne węgla brunatnego II pokladu i jego przydatność

9. Zmienność budowy petrograficznej węgla II pokładu

10. Uwagi o przyczynach zróżnicowania budowy petrograficznej dolnomioceńskiego II pokładu węglowego

11. Wykorzystanie węgla brunatnego II pokładu węglowego

12. Podsumowanie i wnioski

Literatura
Fototablice