Podręcznik stanowi kompendium wiedzy z zakresu wybranych działów chemii nieorganicznej, fizycznej i organicznej, rodzaju zanieczyszczeń oraz elementów chemii podstawowych środowisk naturalnych (powietrza atmosferycznego, wód i gleb). Prezentuje poszerzoną wiedzę chemiczną, niezbędną do zrozumienia zjawisk i procesów zachodzących w środowisku przyrodniczym i w technice - tak w aspekcie monitoringu jakości środowiska, jak i podstawowych procesów chemicznych i fizykochemicznych stosowanych w inżynierii środowiska (uzdatnianie wód, oczyszczanie ścieków, unieszkodliwianie osadów ściekowych, odpadów stałych i gazowych).

Spis treści:
 
Przedmowa  
 
I. ELEMENTY CHEMII NIEORGANICZNEJ I FIZYCZNEJ 
 
1. WPROWADZENIE 
1.1. Chemia jako dziedzina nauki 
1.2. Rola chemii w ochronie i inżynierii środowiska 
 
2. ELEMENTY BUDOWY MATERII 
2.1. Jądrowy model atomu 
2.2. Struktura jądra, nukleony, elementy trwałości jądra 
2.3. Struktura elektronowa atomu 
2.4. Materia pierwiastków, izotopy, nuklidy 
2.5. Naturalne przemiany jądrowe 
2.6. Sztuczne przemiany jądrowe 
2.7. Zanieczyszczenia promieniotwórcze w środowisku 
2.8. Pierwiastki chemiczne 
 
3. BUDOWA CZĄSTECZKI _ WIĄZANIA CHEMICZNE 
3.1. Ogólne zasady teorii wiązań chemicznych 
3.2. Wiązania jonowe (heteropolarne) 
3.3. Wiązania kowalencyjne (atomowe) 
3.4. Wiązanie koordynacyjne (semipolarne) - kompleksy 
3.5. Wiązanie metaliczne 
3.6. Wiązanie wodorowe 
3.7. Siły międzycząsteczkowe 
 
4. REAKCJE CHEMICZNE 
4.1. Kryteria podziału reakcji chemicznych 
4.2. Charakterystyka reakcji chemicznych 
4.3. Efekt energetyczny reakcji 
 
5. KINETYKA CHEMICZNA 
5.1. Podstawowe elementy kinetyki chemicznej 
5.2. Kataliza 
 
6. RÓWNOWAGA CHEMICZNA 
6.1. Dynamiczny charakter równowagi chemicznej 
6.2. Podstawy termodynamiczne równowag chemicznych 
6.3. Zależność stałej równowagi od temperatury 
6.4. Zależność położenia równowagi od temperatury, ciśnienia i stężenia reagentów - prawo przekory 
 
7. PROCESY UTLENIANIA I REDUKCJI 
7.1. Utlenianie i redukcja, stopień utlenienia 
7.2. Ogniwa elektrochemiczne (galwaniczne) 
7.3. Procesy redoks w technice i środowisku 
7.4. Korozja 
 
8. STANY SKUPIENIA MATERII 
8.1. Ogólna charakterystyka materii 
8.2. Stan gazowy 
8.3. Stan stały 
8.4. Właściwości cieczy 
 
9. ROZTWORY RZECZYWISTE 
9.1. Ogólna charakterystyka roztworów, rozpuszczalniki 
9.2. Mechanizm rozpuszczania, solwatacja 
9.3. Właściwości roztworów 
 
10. ELEKTROLITY 
10.1. Ogólna charakterystyka elektrolitów 
10.2. Aktywność elektrolitów 
10.3. Moc jonowa roztworu 
10.4. Protonowa teoria kwasów i zasad 
10.5. Dysocjacja kwasów i zasad 
10.6. Iloczyn jonowy wody, wykładnik pH 
10.7. Obliczanie pH wodnych roztworów kwasów i zasad 
10.8. Czynniki decydujące o mocy kwasów 
10.9. Hydroliza soli 
10.10. Roztwory buforowe 
10.11. Iloczyn rozpuszczalności 
 
11. UKŁADY DYSPERSYJNE 
 
12. ROZTWORY KOLOIDALNE 
12.1. Właściwości koloidów 
12.2. Budowa cząstki kolidalnej 
12.3. Właściwości elektrokinetyczne koloidów 
12.4. Koagulacja układów koloidalnych 
12.5. Znaczenie układów koloidalnych w technice i środowisku 
 
13. ADSORPCJA 
13.1. Wprowadzenie 
13.2. Adsorpcja na granicy faz ciecz (roztwór)-gaz 
13.3. Adsorpcja na granicy faz ciało stałe-gaz 
13.4. Adsorpcja na granicy faz ciało stałe-roztwór 
13.5. Izotermy adsorpcji 
13.6. Dynamika procesu adsorpcji 
13.7. Kinetyka procesu adsorpcji 
13.8. Procesy adsorpcji w technice i środowisku 
 
14. WYMIANA JONOWA 
14.1. Wprowadzenie 
14.2. Budowa wymieniaczy jonowych 
14.3. Właściwości jonitów 
14.4. Równowaga wymiany jonowej 
14.5. Kinetyka wymiany jonowej 
14.6. Procesy wymiany jonowej w technice i środowisku 
 
II. ZWIĄZKI ORGANICZNE W ŚRODOWISKU I TECHNICE 
 
15. ELEMENTY BUDOWY ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH 
15.1. Skład jakościowy i struktura cząsteczek 
15.2. Przestrzenne rozmieszczenie atomów w cząsteczkach 
15.3. Podział związków organicznych 
 
16. WĘGLOWODORY ALIFATYCZNE (ACYKLICZNE) 
16.1. Alkany 
16.2. Alkeny 
16.3. Alkadieny (polieny) 
16.4. Alkiny 
16.5. Występowanie i znaczenie węglowodorów alifatycznych w środowisku i technice 
 
17. WĘGLOWODORY ALICYKLICZNE 
 
18. WĘGLOWODORY AROMATYCZNE 
18.1. Struktura i właściwości benzenu 
18.2. Rodniki arylowe 
18.3. Pochodne benzenu 
18.4. Policykliczne węglowodory aromatyczne o pierścieniach izolowanych 
18.5. Policykliczne węglowodory aromatyczne o pierścieniach skondensowanych 
18.6. Występowanie i znaczenie węglowodorów aromatycznych w środowisku i technice 
 
19. ZWIĄZKI HETEROCYKLICZNE 
19.1. Związki heterocykliczne pięcioczłonowe 
19.2. Związki heterocykliczne sześcioczłonowe 
19.3. Związki heterocykliczne o pierścieniach skondensowanych 
19.4. Występowanie i znaczenie ważniejszych węglowodorów heterocyklicznych w środowisku i technice 
 
20. POCHODNE WĘGLOWODORÓW Z HYDROKSYLOWYMI GRUPAMI FUNKCYJNYMI 
20.1. Alkohole 
20.2. Fenole 
20.3. Występowanie i znaczenie alkoholi i fenoli w środowisku i technice 
 
21. ETERY 
 
22. ZWIĄZKI KARBONYLOWE 
22.1. Ogólna charakterystyka związków karbonylowych 
22.2. Aldehydy 
22.3. Ketony 
22.4. Występowanie i znaczenie związków karbonylowych w środowisku i technice 
 
23. KWASY KARBOKSYLOWE 
23.1. Alifatyczne kwasy monokarboksylowe nasycone i nienasycone 
23.2. Alifatyczne kwasy dikarboksylowe nasycone i nienasycone 
23.3. Aromatyczne kwasy karboksylowe 
23.4. Występowaniei znaczenie kwasów karboksylowych w środowisku i technice 
 
24. POCHODNE KWASÓW KARBOKSYLOWYCH 
24.1. Pochodne funkcyjne kwasów karboksylowych 
24.2. Pochodne kwasów karboksylowych z podstawionymi rodnikami alkilowymi 
24.3. Występowanie i znaczenie pochodnych kwasów karboksylowych w środowisku i technice 
 
25. POCHODNE ZAWIERAJĄCE AZOT 
25.1. Związki nitrowe 
25.2. Aminy 
25.3. Związki diazoniowe i azowe 
25.4. Nitryle i izocyjanki 
25.5. Występowanie i znaczenie pochodnych zawierających azot w środowisku i technice 
 
26. ORGANICZNE ZWIĄZKI SIARKI 
26.1. Tiole i benzenotiole 
26.2. Sulfidy 
26.3. Kwasy sulfonowe 
26.4. Występowanie i znaczenie organicznych związków siarki w środowisku i technice 
 
27. ZWIĄZKI FOSFOROORGANICZNE 
 
28. ZWIĄZKI METALOORGANICZNE 
 
29. ZANIECZYSZCZENIA ORGANICZNE POCHODZENIA ANTROPOGENICZNEGO 
29.1. Halogenopochodne węglowodorów alifatycznych) (C1, C2) 
29.2. Chlorowane pochodne węglowodorów aromatycznych 
29.3. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) 
29.4. Pestycydy 
29.5. Surfaktanty 

III. CHEMIA WYBRANYCH ELEMENTÓW ŚRODOWISKA NATURALNEGO 
 
30. ELEMENTY CHEMII ATMOSFERY 
30.1. Struktura atmosfery ziemskiej 
30.2. Skład chemiczny przyziemnych warstw powietrza atmosferycznego 
30.3. Niszczenie warstwy ozonowej 
30.4. Efekt cieplarniany 
30.5. Kwaśne deszcze 
 
31. WODA W ŚRODOWISKU 
31.1. Woda czysta, skład izotopowy, woda ciężka 
31.2. Woda w związkach chemicznych 
31.3. Wody naturalne 
 
32. ELEMENTY CHEMII GLEB 
32.1. Procesy glebotwórcze w środowisku 
32.2. Skład jakościowy fazy stałej gleb 
32.3. Faza ciekła - woda w glebie 
32.4. Faza gazowa - powietrze glebowe 
32.5. Budowa profilu glebowego, poziomy genetyczne 
32.6. Chemiczne i fizykochemiczne właściwości gleb 
32.7. Gleba jako środowisko naturalne 
 
Literatura 
Skorowidz rzeczowy