Książka polecana uczniom klas I, II i III szkół zasadniczych, zawód: mechanik pojazdów samochodowych oraz klas II-IV liceów zawodowych o tym samym zawodzie. Może być także użyteczna podczas kształcenia tzw. modułowego - w ramach bloku tematycznego, który obejmuje wiadomości o budowie i eksploatacji pojazdów samochodowych. 
 
Spis treści:

Od Autora 
 
Część I BUDOWA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

1. Wprowadzenie  
1.1. Wiadomości ogólne 
1.1.1. Rys historyczny 
1.1.2. Motoryzacja w Polsce 
1.1.3. Gospodarcze znaczenie motoryzacji 
1.1.4. Kierunki rozwoju pojazdów samochodowych 
1.2. Charakterystyka pojazdu samochodowego 
1.2.1. Definicja pojazdu samochodowego 
1.2.2. Charakterystyka techniczna 
1.2.3. Siły działające na pojazd 
1.3. Ogólny układ konstrukcyjny 
1.3.1. Zasadnicze zespoły samochodu 
1.3.2. Ogólny układ konstrukcyjny pojazdu 
 
2. Podwozia samochodów  
2.1. Zasadnicze mechanizmy podwozia 
2.2. Mechanizmy napędowe 
2.2.1. Wiadomości wstępne 
2.2.2. Konieczność stosowania przełożeń 
2.2.3. Sprzęgła 
2.2.4. Skrzynie biegów 
2.2.5. Wały napędowe i półosie przegubowe 
2.2.6. Przekładnie główne i mechanizmy różnicowe 
2.2.7. Złożone mechanizmy napędowe 
2.3. Mechanizmy nośne i jezdne 
2.3.1. Sztywne osie napędzane 
2.3.2. Zawieszenia - zadania i podział 
2.3.3. Elementy sprężyste zawieszeń 
2.3.4. Zawieszenia zależne 
2.3.5. Zawieszenia niezależne 
2.3.6. Amortyzatory 
2.3.7. Stabilizatory 
2.4. Mechanizmy prowadzenia 
2.4.1. Wprowadzenie 
2.4.2. Mechanizmy zwrotnicze 
2.4.3. Ustawienie kół kierowanych 
2.4.4. Mechanizmy kierownicze 
2.4.5. Hamulce szczękowo-bębnowe 
2.4.6. Hamulce tarczowe 
2.4.7. Hydrauliczne układy uruchamiania hamulców 
2.4.8. Pneumatyczne układy uruchamiania hamulców 
2.4.9. Urządzenia pomocnicze układów hamulcowych 
2.4.10. Hamulce pomocnicze i postojowe 
2.5. Koła i ogumienie 
2.5.1. Budowa kola 
2.5.2. Zasadnicze wymiary ogumienia 
2.6. Ramy samochodów 
 
3. Nadwozia  
3.1. Zadania i rodzaje nadwozi 
3.2. Nadwozia samochodów osobowych 
3.3. Nadwozia samochodów ciężarowych 
3.4. Nadwozia autobusów 
3.5. Nadwozia pojazdów specjalnego przeznaczenia 
 
4. Silniki 
4.1. Ogólna budowa silnika 
4.1.1. Zadania stawiane silnikowi 
4.1.2. Zasada budowy silnika 
4.1.3. Podstawowe zespoły silnika 
4.1.4. Zasadniczy podział silników spalinowych 
4.2. Silniki czterosuwowe o zapłonie iskrowym 
4.2.1. Zasada działania 
4.2.2. Fazy rozrządu 
4.3. Silniki czterosuwowe o zapłonie samoczynnym 
4.4. Silniki wielocylindrowe 
4.4.1. Cel stosowania silników wielocylindrowych 
4.4.2. Układy konstrukcyjne silników 
4.4.3. Kolejność pracy cylindrów 
4.5. Wielkości charakteryzujące silniki spalinowe 
4.5.1. Charakterystyczne wymiary silnika 
4.5.2. Stopień sprężania 
4.5.3. Prędkość obrotowa, moment obrotowy, moc 
4.5.4. Sprawność 
4.5.5. Zużycie paliwa 
4.5.6. Charakterystyka zewnętrzna silnika 
4.6. Kadłuby i głowice 
4.6.1. Zadania kadłuba i głowicy 
4.6.2. Kadłuby silników chłodzonych cieczą 
4.6.3. Kadłuby silników chłodzonych powietrzem 
4.6.4. Głowice 
4.7. Mechanizm korbowy 
4.7.1. Kinematyka mechanizmu korbowego 
4.7.2. Siły działające na mechanizm korbowy 
4.7.3. Wyrównoważanie silnika 
4.7.4. Nierównomierność biegu silnika 
4.7.5. Konstrukcja mechanizmu korbowego 
4.8. Mechanizm rozrządu 
4.8.1. Zadania i rodzaje 
4.8.2. Elementy mechanizmu rozrządu 
4.9. Układ chłodzenia 
4.9.1. Zadania i systemy chłodzenia 
4.9.2. Chłodzenie powietrzem 
4.9.3. Chłodzenie cieczą 
4.9.4. Regulacja intensywności chłodzenia 
4.10. Układ olejenia 
4.10.1. Zadania układu olejenia 
4.10.2. Systemy olejenia 
4.10.3. Olejenie ciśnieniowe 
4.10.4. Oleje silnikowe 
4.11. Spalanie paliwa w silniku 
4.11.1. Istota procesu spalania i zapłonu 
4.11.2. Skład mieszanki palnej 
4.11.3. Wyprzedzenie zapłonu 
4.11.4. Wtrysk paliwa i spalanie 
4.11.5. Komory spalania 
4.11.6. Paliwa silnikowe i ich przygotowanie 
4.12. Układ zasilania silników o zapłonie iskrowym 
4.12.1. Zadania i rodzaje 
4.12.2. Gaźnikowy układ zasilania 
4.12.3. Układ zasilania wtryskowego 
4.13. Układ zasilania silników o zapłonie samoczynnym 
4.13.1. Układ konwencjonalny - opis ogólny 
4.13.2. Układ konwencjonalny - elementy składowe 
4.13.3. Układ zasobnikowy (Common Rail) 
4.13.4. Filtry 
4.13.5. Zasilanie silnika powietrzem 
4.13.6. Rozruch i wyłączenie silnika 
4.14. Silniki dwusuwowe 
4.14.1. Silniki dwusuwowe o zapłonie iskrowym 
4.14.2. Silniki dwusuwowe o zapłonie samoczynnym 
4.14.3. Przepływ gazów w silnikach dwusuwowych 
4.15. Doładowanie silników 
4.16. Układ wylotowy 
4.16.1. Zadania i elementy składowe 
4.16.2. Toksyczność spalin 
4.17. Silniki niekonwencjonalne 
4.17.1. Wprowadzenie 
4.17.2. Silniki z wirującymi tłokami 
4.17.3. Silniki turbospalinowe 
 
5. Ciągniki rolnicze 
5.1. Wprowadzenie 
5.2. Cechy konstrukcyjne ciągników kołowych 
5.3. Cechy konstrukcyjne ciągników gąsienicowych 
 
6. Przyczepy i naczepy 
6.1. Przyczepy 
6.2. Naczepy 
 
7. Motocykle 
7.1. Ogólny układ konstrukcyjny 
7.2. Podwozia motocykli 
7.3. Silniki motocyklowe 
7.4. Nowe rozwiązania motocykli 
 
Część II. WYTRZYMAŁOŚĆ I ZUŻYCIE CZĘŚCI MASZYN 
 
8. Wybrane zagadnienia z części maszyn 
8.1. Wprowadzenie 
8.2. Normalizacja i unifikacja 
8.3. Materiały stosowane w budowie maszyn 
8.4. Połączenia rozłączne i nierozłączne 
8.5. Wały, osie, łożyska i uszczelnienia 
8.6. Przekładnie mechaniczne 
8.7. Zespoły i mechanizmy 
8.8. Inne elementy 
 
9. Podstawy wytrzymałości materiałów  
9.1. Wprowadzenie 
9.2. Obciążenia i naprężenia 
9.3. Sprężystość i plastyczność 
9.4. Naprężenia dopuszczalne 
9.5. Wytrzymałość a rodzaj obciążeń 
9.6. Zmęczenie materiału 
10. Podstawowe wiadomości o zużycia części pojazdów 
10.1. Wprowadzenie 
10.2. Rodzaje zużycia 
10.3. Tarcie i smarowanie 
10.4. Postacie zużycia mechanicznego 
10.5. Sposoby zwiększania odporności na zużycie 
10.6. Wpływ zużycia na przebieg międzynaprawczy mechanizmów 
10.7. Korozja i jej zapobieganie 
 
Część III. OBSŁUGA I NAPRAWA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH 
 
11. Podstawowe czynności obsługowe  
11.1. Rodzaje i częstotliwość obsług 
11.2. Organizacja pracy w stacjach obsługi 
11.3. Wyposażenie stacji obsługi 
11.3.1. Stanowiska obsługowo-naprawcze 
11.3.2. Urządzenia obsługowe 
11.4. Obsługa podwozia 
11.4.1. Obsługa mechanizmów napędowych 
11.4.2. Obsługa mechanizmów nośnych i jezdnych 
11.4.3. Obsługa układów kierowniczych 
11.4.4. Obsługa układów hamulcowych 
11.5. Obsługa silnika 
11.5.1. Luzy zaworowe i ich regulacja 
11.5.2. Obsługa układu chłodzenia 
11.5.3. Obsługa układu olejenia 
11.5.4. Obsługa układów zasilania silników gaźnikowych o zapłonie iskrowym 
11.5.5. Obsługa układów zasilania silników o zapłonie samoczynnym 
 
12. Naprawa pojazdów 
12.1. Rodzaje napraw 
12.2. Proces technologiczny naprawy głównej 
12.3. Formy organizacji napraw 
12.4. Działy i stanowiska zakładu naprawczego 
12.5. Bezpieczeństwo i higiena pracy w obsłudze i naprawach pojazdów 
 
13. Określanie stanu technicznego pojazdów 
13.1. Wprowadzenie 
13.2. Badania diagnostyczne silnika 
13.2.1. Wstępna ocena pracy silnika 
13.2.2. Pomiar ciśnienia sprężania 
13.2.3. Pomiar podciśnienia w przewodzie dolotowym 
13.2.4. Pomiar ciśnienia oleju 
13.2.5. Analiza spalin 
13.2.6. Badania układu zasilania silnika o zapłonie iskrowym 
13.2.7. Badanie układu zasilania silnika o zapłonie samoczynnym 
13.2.8. Badanie układu zapłonowego 
13.2.9. Kompleksowe badanie stanu technicznego silnika 
13.3. Kontrola i regulacja ustawienia kół pojazdu 
13.3.1. Kontrola ustawienia kół kierowanych 
13.3.2. Kontrola równoległości osi 
13.3.3. Regulacja ustawienia kót pojazdu 
13.4. Kontrola stanu technicznego hamulców 
13.4.1. Sposoby badania skuteczności hamulców 
13.4.2. Stanowisko diagnostyczne 
13.4.3. Kontrola układów uruchamiania hamulców 
13.5. Wyrównoważanie kół 
13.6. Ustawianie reflektorów 
13.7. Określanie stanu technicznego pojazdów na stanowiskach diagnostycznych 
13.7.1. Zalety badań stanowiskowych 
13.7.2. Stanowiska diagnostyczne 
 
14. Metody naprawy i regeneracji części  
14.1. Naprawy za pomocą obróbki mechanicznej 
14.1.1. Obróbka skrawaniem 
14.1.2. Obróbka plastyczna 
14.1.3. Metody ślusarskie 
14.2. Naprawy metodami spawalniczymi 
14.2.1. Spawanie 
14.2.2. Napawanie 
14.2.3. Zgrzewanie 
14.2.4. Lutowanie 
14.3. Naprawa metodą metalizacji natryskowej 
14.4. Naprawa metodą pokrywania galwanicznego 
14.4.1. Istota galwanicznego pokrywania metali 
14.4.2. Rodzaje powłok galwanicznych 
14.5. Naprawa za pomocą klejenia 
 
15. Naprawy mechanizmów i układów podwozia samochodu  
15.1. Naprawa mechanizmów napędowych 
15.1.1. Sprzęgła 
15.1.2. Skrzynie biegów 
15.1.3. Waty napędowe 
15.1.4. Mosty napędowe 
15.2. Naprawy mechanizmów nośnych i jezdnych 
15.2.1. Ramy 
15.2.2. Osie i zawieszenia 
15.2.3. Amortyzatory 
15.3. Naprawy mechanizmów prowadzenia 
15.3.1. Mechanizmy zwrotnicze 
15.3.1. Układy hamulcowe 
 
16. Naprawa silnika 
16.1. Przygotowanie silnika do naprawy 
16.2. Naprawa kadłubów i głowic 
16.2.1. Kadłuby 
16.2.2. Głowice 
16.3. Naprawa mechanizmów korbowych 
16.3.1. Tłoki, pierścienie i sworznie tłokowe 
16.3.2. Korbowody 
16.3.3. Waty korbowe i łożyska 
16.4. Naprawa mechanizmów rozrządu 
16.4.1. Zawory, gniazda i prowadnice zaworowe 
16.4.2. Wałki rozrządu i ich napęd 
16.4.3. Pozostałe elementy mechanizmów rozrządu 
16.5. Naprawa układu chłodzenia 
16.5.1. Pompy cieczy i wentylatory 
16.5.2. Chłodnice i termostaty 
16.6. Naprawa układu olejenia 
16.7. Naprawa układów zasilania 
16.7.1. Układy zasilania silników o zapłonie iskrowym 
16.7.2. Układy zasilania silników o zapłonie samoczynnym 
16.8. Składanie silnika 
16.9. Docieranie silnika po naprawie 
 
17. Naprawa kół i ogumienia 
17.1. Zdejmowanie i zakładanie ogumienia 
17.2. Tarcze i obręcze kół 
17.3. Ogumienie 
 
18. Naprawa nadwozi 
18.1. Zużycie i uszkodzenia nadwozi 
18.2. Naprawa nadwozi blaszanych 
18.2.1. Przygotowanie nadwozia do naprawy 
18.2.2. Prace blacharskie 
18.2.3. Prace ślusarskie 
18.3. Naprawa nadwozi z tworzyw sztucznych 
18.4. Lakierowanie 
18.4.1. Przygotowanie nadwozia do lakierowania 
18.4.2. Materiały lakiernicze 
18.4.3. Malowanie 
18.4.4. Zabezpieczenia antykorozyjne 
 
19. Uwagi o eksploatacji pojazdów samochodowych 
19.1. Zasady ogólne 
19.2. Czynniki wpływające na zużycie silnika 
19.3. Czynniki wpływające na zużycie ogumienia 
 
Literatura