Ochrona środowiska i ekologia to obecnie pojęcia bardzo popularne i chętnie wykorzystywane do propagowania różnorodnych przedsięwzięć, począwszy od badań naukowych, inicjatyw społecznych, działań edukacyjnych, aż po wykorzystanie ich w promowaniu różnego rodzaju produktów. Powstaje wiele organizacji oraz stowarzyszeń, które w swoich statutach umieszczają treści związane z ochroną środowiska, choć ich działalność w zakresie ochrony środowiska jest czasem marginalna. Żadne działanie, żadna inwestycja, nie mogą być prowadzone bez uwzględnienia ich skutków dla środowiska. Wymogi te uległy zaostrzeniu po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Pomiędzy potrzebą zachowania a koniecznością użytkowania środowiska zawsze istnieje obszar konfliktów.
Podejmowanie decyzji nie jest łatwe i wymaga olbrzymiej wiedzy z różnych dziedzin. Dlatego niezmiernie ważne jest dobre przygotowanie merytoryczne w tym zakresie przyszłych prawników i administratywistów, stojących na straży przestrzegania prawa w zakresie ochrony środowiska oraz rozstrzygających w oparciu o prawo kwestie sporne. Bardzo ważną rolę pełnią też urzędnicy różnych szczebli administracji, gdyż to właśnie oni decydują o sposobie korzystania ze środowiska i przestrzeganiu procedur prawnych, służących jego ochronie.
Studenci kierunków prawa i administracji wielokrotnie sygnalizowali, że w związku z obszerną tematyką przedmiotu, miewają trudności w kompletowaniu źródeł, a poszczególne zagadnienia są przedstawiane w specjalistycznej literaturze fachowym - i często niezrozumiałym - językiem. Z myślą o nich, oraz na ich prośbę, powstała niniejsza publikacja, w której zawarte zostały podstawowe założenia dotyczące procesu dydaktycznego, jak również omówiono najważniejsze akty prawne i informacje dotyczące zasad funkcjonowania środowiska.
Ochrona środowiska jest interdyscyplinarną dziedziną wiedzy, która obejmuje, między innymi, zagadnienia prawne, ekonomiczne, techniczne, ekologiczne i filozoficznej.

Spis treści:

Wykaz skrótów
WSTĘP

I PODSTAWOWE POJĘCIA W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA NATURALNEGO (Urszula Szymańska)

II OCHRONA ŚRODOWISKA JAKO INTERDYSCYPLINARNA DZIEDZINA WIEDZY (Elżbieta Zębek, Urszula Szymańska)
1. Ekologia
2. Nauki techniczne
3. Ekonomika środowiska
3.1. Subwencje
3.2. Opłaty
3.3. Kary
4. Bioetyka
5. Prawo ochrony środowiska

III FUNKCJE PRAWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA (Elżbieta Zębek)
1. Funkcja organizacyjna
2. Funkcja reglamentacyjno-ochronna
3. Funkcja ochrony praw podmiotowych
4. Funkcja stymulatora procesów gospodarczych
5. Funkcja wdrażania postępu technicznego
6. Funkcja represyjna prawa
7. Funkcja ochrony walorów lub zasobów o znaczeniu ponadpaństwowym

IV OCHRONA PRAWNO-ADMINISTRACYJNA WÓD (Elżbieta Zębek)
1. Właściwości wody
2. Zasoby i bilans wodny w Polsce
3. Podział wód
4. Klasy czystości wód i stan wód powierzchniowych w Polsce
5. Procesy samooczyszczania i eutrofizaeji wód powierzchniowych
6. Rozwiązania techniczne w ochronie wód
6.1. Oczyszczanie ścieków
7. Zadania administracji rządowej i samorządowej w zakresie ochrony wód
7.1. Rodzaje korzystania z wód
Korzystanie powszechne
Korzystanie zwykłe
Korzystanie szczególne
7.2. Zarządzanie zasobami wodnymi
7.3. Zaopatrzenie ludności w wodę przeznaczoną do spożycia
7.4. Strefy ochronne ujęć wody i obszary ochronne
7.5. Linie brzegowe

V GOSPODAROWANIE ODPADAMI NA TLE REGULACJI PRAWNO-ADMINISTRACYJNYCH (Elżbieta Zębek)
1. Czym są odpady?
2. Klasyfikacja odpadów
2.1. Podział odpadów ze względu na miejsce powstawania
Odpady komunalne
Odpady przemysłowe
Odpady medyczne
Odpady weterynaryjne
2.2. Podział odpadów ze względu na ich skład i charakter
Odpady niebezpieczne
Odpady obojętne
Odpady ulegające biodegradacji
3. Wytwórca i posiadacz odpadów
4. Plany gospodarki odpadami
5. Metody utylizacji i zagospodarowania odpadów komunalnych
5.1. Zasady gospodarki odpadami
5.2. Odzysk odpadów
Recykling odpadów
Kompostowanie odpadów
5.3. Unieszkodliwianie odpadów
Spalanie odpadów
Składowanie odpadów
6. Zadania gmin w zakresie utrzymania czystości i porządku

VI OCHRONA PRAWNO-ADMINISTRACYJNA LASÓW (Urszula Szymańska)
1. Definicja lasu
2. Lesistość Polski i Europy
3. Zasoby leśne Polski
4. Funkcje lasów
4.1. Funkcje ekologiczne
Funkcja klimatotwórcza
Funkcja glebochronna
Funkcja glebotwórcza
Funkcja wodochronna (retencyjna)
Funkcja regulatora równowagi gazowej w atmosferze
Funkcja różnorodności biologicznej i banku genów
4.2. Funkcje zdrowotne i społeczne
4.3. Funkcje gospodarcze (produkcyjne)
Funkcja surowca
Funkcja majątkowa i dochodowa
Las jaka miejsce pracy
Funkcja rezerwy powierzchni i narzędzie rekultywacji
5. Lasy ochronne
6. Ochrona prawno-administracyjna lasów
6.1. Formy własności i nadzór nad lasami
6.2. Zasady gospodarki leśnej i plany urządzania lasu

VII WYBRANE ASPEKTY PRAWNEJ OCHRONY PRZYRODY W POLSCE (Urszula Szymańska)
1. Kształtowanie się prawnej ochrony przyrody
2. Zasady, zakres i cele ochrony przyrody
3. Formy ochrony przyrody
3.1. Parki narodowe
3.2. Rezerwaty przyrody
3.3. Przewidziane prawem zakazy obowiązujące na terenie parków narodowych i rezerwatów
3.4. Parki krajobrazowe
3.5. Obszary chronionego krajobrazu
3.6. Obszary Natura 2000
3.7. Pomniki przyrody
3.8. Stanowiska dokumentacyjne
3.9. Użytki ekologiczne
3.10. Zespoły przyrodniczo - krajobrazowe
3.1.1. Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów
4. Ochrona zieleni

ZAKOŃCZENIE