Wydana
w 2005 r., w formie komentarza do ustawy o gospodarce
nieruchomościami, publikacja dotycząca podziałów nieruchomości
wymaga aktualizacji ze względu na istotne zmiany, jakie zaszły w
regulacjach ustawowych.
Kolejna
nowelizacja tych regulacji dokonana ustawą z dnia 24 sierpnia 2007
r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218), która weszła w
życie z dniem 22 października 2007 r., wprowadziła zmiany, które
w znaczącym stopniu upraszczają procedury dokonywania podziałów
nieruchomości.
Zmiany
te dotyczą w szczególności:
-
rozszerzenia zakresu oraz katalogu celów podziałów nieruchomości,
których dokonywanie jest niezależne od ustaleń planu miejscowego,
a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu,
- Określenia zasad podziałów budynków,
- Uproszczeń w zakresie opiniowania podziałów nieruchomości w
przypadku braku planów miejscowych
- Obniżenia kosztów postępowania podziałowego
- Obniżenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z
tytułu podziału nieruchomości oraz doprecyzowania warunków,
stanowiących podstawę do ustalenia tej opłaty,
- Możliwości uiszczenia opłaty adiacenckiej w „naturze”
Na
szczególne podkreślenie zasługują te zmiany w przepisach, które
powodują znaczne skrócenie procedury podziałowej. Dzieje się tak
głównie na skutek wprowadzonych ułatwień dokonania podziałów
nieruchomości w przypadku braku miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego. Faktem bowiem jest, że w wielu gminach do chwili
obecnej nie zostały uchwalone miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego.
Na
skutek dokonanych zmian w przepisach również wtedy dokonywanie
podziałów będzie możliwe, nawet wówczas gdy rozpoczęte będą
prace nad opracowaniem nowego planu miejscowego.
Będzie
to możliwe w półrocznym okresie od dnia podjęcia przez radę
gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego,
jeżeli w tym czasie nie nastąpi wyłożenie projektu planu do
publicznego wglądu.
Dalsza
korzystna zmiana polega na tym, że jeżeli dojdzie do zawieszenia
postępowania podziałowego, to okres trwania tego zawieszenia będzie
znacznie krótszy, gdyż może on trwać do czasu uchwalenia nowego
planu miejscowego, ale jednak nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia
złożenia wniosku o podział, a nie jak dawniej postępowanie to
mogło być zawieszone na okres 12 miesięcy.
Spis
treści
I.
Zarys problematyki związanej z podziałami nieruchomości
1.
Uwagi ogólne
2.
Rys historyczny podziałów nieruchomości
3.
Aktualne źródła prawne w zakresie podziałów nieruchomości
3.1.
Z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
3.2.
Z ustawy o gospodarce nieruchomościami
3.3.
Z ustawy – Prawo geodezyjne o kartograficzne
4.
Udział organów i przedstawicieli zawodów uczestniczących w
realizacji zadań występujących w toku podziałów nieruchomości
5.
Konkluzja
II.
Podziały nieruchomości według przepisów o gospodarce
nieruchomościami
1.
Obszary wyłączone z przepisów o podziałach nieruchomości
1.1.
Zakres stosowania przepisów o podziale nieruchomości
1.2.
Nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne
2.
Zakres obowiązywania przepisów o podziałach w odniesieniu od
gruntów rolnych i leśnych
3.
Opiniowanie wniosków o podział nieruchomości
4.
Dostęp wydzielonych działek gruntu do drogi publicznej
5.
Podział wykonywane niezależnie od ustaleń planu miejscowego
5.1.
Uwagi ogólne
5.2.Cele
podziałów nieruchomości, których realizacja jest możliwa
niezależnie od ustaleń planu miejscowego
5.2.1.
Podział nieruchomości w celu wydzielenia budynków przy zniesieniu
współwłasności nieruchomości (art. 95 pkt 1)
5.2.2.
Podział nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej
zabudowanej budynkiem przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze
5.2.3.
Podział nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości,
której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy
prawa
5.2.4.
Podział nieruchomości w celu realizacji roszczeń do części
nieruchomości (wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub
odrębnych ustaw)
5.2.5.
Podział nieruchomości w celu realizacji przepisów dotyczących
przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw
państwowych lub samorządowych
5.2.6.
Podziały nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości
objętej decyzją o ustalaniu lokalizacji drogi publicznej
5.2.7.
Podziały nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej
niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego
5.2.8.
Podział nieruchomości w celu wydzielenia działek gruntu na
terenach zamkniętych
6.
Podziały nieruchomości z urzędu
7.
Szczególne przypadki występujące przy podziale nieruchomości
7.1.
Podział budynku usytuowanego na nieruchomości gruntowej
7.2.
Wydzielenie pod drogi publiczne działek gruntu z nieruchomości,
której podział został dokonany na wniosek właściciela
7.3.
Wydzielenie działek gruntu zajętych pod drogi publiczne przed dniem
1 stycznia 1999 r.
7.4.
Wydzielenie części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej
nieruchomości
7.5.
Odszkodowanie za działki gruntu, których własność została
nabyta z mocy prawa w wyniku podziału nieruchomości na wniosek
właściciela
7.6.
Wydzielenie działki gruntu o powierzchni do 33% powierzchni
podlegającej podziałowi
7.7.
Połączenie i ponowny podział nieruchomości na działki gruntu na
zgodny wniosek właścicieli albo użytkowników wieczystych tych
nieruchomości
7.8.
Ustalenie linii brzegów dla cieków naturalnych jezior oraz innych
nieruchomości
7.9.
Podział działki stanowiącej drogę przebiegającą przez bramę
przejazdową w budynku
8.
Opłaty adiacenckie z tytułu wzrostu wartości nieruchomości
spowodowanego ich podziałem
9.
Dokumenty do wniosku o podział nieruchomości
9.1.
Uwagi ogólne
9.2.
Dokumenty stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości
9.3.
wypis z rejestru gruntów i kopia mapy katastralnej
9.4.
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
9.5.
Pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział
nieruchomości
9.6.
Wstępny projekt podziału nieruchomości
9.7.
Dokumentacja geodezyjna sporządzana przy podziale nieruchomości
9.7.1.
Protokół z przyjęcia granic nieruchomości
9.7.2.
Mapa z projektem podziału nieruchomości
9.7.3.
Wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny
9.7.4.
Operat podziału nieruchomości
10.
Zatwierdzenie podziału nieruchomości
10.1.
Uwagi ogólne
10.2.
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości
10.3.
Załączniki do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oraz
dokumenty podlegające przejściu do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego
10.4.
Wykonanie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości
11.
Postępowanie administracyjne w sprawie podziałów nieruchomości
12.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego w wyniku podziału nieruchomości
13.
Podział obowiązków i kompetencji przy podziałach nieruchomości
III.
Scalenia i podziały nieruchomości
1.Uwagi
ogólne
2.
Istota instytucji scaleń i podziałów nieruchomości
3.
Regulacje prawne w zakresie scalania i podziału nieruchomości
3.1.
Obowiązujące przepisy i zakres ich stosowania
3.2.
Czynności wstępne, poprzedzające podjęcie uchwały rady gminy w
sprawie scalenia i podziału nieruchomości
3.3.
Rada uczestników scalenia
4.
Geodezyjna dokumentacja projektowa scalenia i podziału nieruchomości
5.
Sytuacja prawna działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi albo pod
poszerzenie dróg istniejących
6.
Uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości
7.
Skutki wejścia w życiu uchwały rady gminy o scaleniu i podziale
nieruchomości
8.
Ustalenie opłat adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości
nieruchomości spowodowanego ich scaleniem i podziałem
IV.
Wzory pism i dokumentów
V.
Problematyka dotycząca podziałów nieruchomości i przekształceń
własnościowych w spółdzielniach mieszkaniowych
1.
Uwagi ogólne
2.
Ogólny zakres zadań wynikających z ustawy o spółdzielniach
mieszkaniowych
3.
Formy nabywania gruntów przez spółdzielnie mieszkaniowe
3.1.
Formy i podstawy prawne nabywania gruntów przed 1961 r.
3.2.
Przekazywanie nieruchomości spółdzielniom mieszkaniowym w
użytkowanie wieczyste
4.
Stan prawny i struktura przestrzenna gruntów realizacje
urbanistyczne osiedli mieszkaniowych
5.
Nabycie na rzecz spółdzielni mieszkaniowych działek budowlanych
lub ich części, zabudowanych przez spółdzielnie budynkami
usytuowanymi na cudzych gruntach
5.1.
Warunki nabycia działek budowlanych
5.2.
Różne stany prawne gruntów zajętych przez spółdzielcze budynki
6.
Wynagrodzenie z tytułu nabycia przez spółdzielnie mieszkaniową
praw do gruntu (działek budowlanych)
6.1.
Sposób ustalania wysokości wynagrodzenia
6.2.
Ustalanie wysokości wynagrodzenia
7.
Opinia o sposobie podziału nieruchomości w spółdzielniach
mieszkaniowych
8.
Wydzielenie nieruchomości pozostających w całości własnością
spółdzielni mieszkaniowej
8.1.
Uwagi ogólne
8.2.
Procedura związana z podziałem nieruchomości
9.
Czynności geodezyjne niezbędne do oznaczenia przedmiotu odrębnej
własności lokali oraz właściwego ukształtowania działek
budowlanych pod istniejącymi budynkami.
9.1.
Uwagi ogólne
9.2.
Dostosowanie istniejących działek gruntu do wymogów przewidzianych
dla działek budowlanych
9.3.
Koszty związane z podziałem nieruchomości oraz wykonaniem
czynności niezbędnych do oznaczenia przedmiotu odrębnej własności
lokali
10.
Oznaczenie przedmiotu odrębnej własności lokali
10.1.
Dokumentacja niezbędna do oznaczenia przedmiotu odrębnej własności
lokali
10.2.
Określanie powierzchni użytkowej lokali
10.3.
Określenie wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości
wspólnej
związanych z odrębną własnością każdego lokalu
10.4.
Inne informacje i uwagi dotyczące uchwał zarządu spółdzielni
mieszkaniowych
11.
Podsumowanie i wnioski końcowe
Literatura
Ustawa
o gospodarce nieruchomości (wyciąg)
Rozporządzenie
Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów
nieruchomości
Rozporządzenie
Rady Ministrów w sprawie scalenia i podziału nieruchomości
Ustawa
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wyciąg)
Ustawa
o spółdzielniach mieszkaniowych
Ustawa
o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (wyciąg)
Ustawa
– Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację
publiczną (wyciąg)
Ustawa
– Prawo wodne (wyciąg)
Ustawa
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w
zakresie dróg publicznych (wyciąg)
