Przedmiotem badania przedstawionego w niniejszej pracy jest zjawisko
degradacji mitu i jego uobecnienie w literaturze fantasy. Oznacza to, że
zagadnienia podejmujące kwestie związków fantasy z baśnią, eposem oraz
legendą zostaną w tym wypadku objęte przez fenomenologiczną epoche, a
w badaniach skupimy się tylko na opisie mitu, symbolu religijnego,
mitologemu oraz metafory mitologicznej w literaturze. Omówiona zostanie
też degradacja, która podlega nie tylko na desakralizacji, rozproszeniu,
próbach racjonalizacji mitu czy też jego banalizacji i infantylizacji,
ale także na powrocie do instruktażowych, to jest moralnych i
poznawczych funkcji mitu, wprowadzanych wraz z elementami znaczeń
odmitycznych do literatury fantasy. (...)
Ponieważ literatura fantasy ma wiele odmian, początkowe partie pracy
poświęcone zostały zagadnieniom poetyki fantasy i jej subgatunków oraz
związkom tej literatury z mitem i znaczeniami mitologiczno-symbolicznymi
i ich specyficznym uobecnieniom. Dalsza część pracy poświęcona jest w
całości zagadnieniom metodologicznym i ukazuje, w jaki sposób można
posługiwać się fenomenologią religii, by wyodrębnić elementy fabuł
mitycznych oraz określać ich źródłowe znaczenia. Dalsze uwagi poświęcone
są morfologii sacrum (...) począwszy od emocjonalnych aspektów
doświadczenia numinalnego, poprzez rozmaite wydarzenia opisujące
manifestacje sacrum – od kratofanii aż po hierofanie – oraz ich
związek z obrazem kosmosu, a także człowieka i istot nadnaturalnych.
Następnie zajmiemy się analityką wyodrębnionych elementów mitycznych
poprzez wskazanie ich pierwotnych funkcji określających powstanie
świata, pojawienie się reguł organizujących jego istnienie oraz miejsce
człowieka i istot nadprzyrodzonych w tym świecie. Pojawiają się tu nie
tylko opisy rozmaitych mitycznych źródeł fantastycznych figur obecnych w
tekstach fantasy, ale także opisy ważnych obrazów i metafor oddających
szeroki modalnie paradygmat modelowego bycia człowieka wobec sacrum. Ukazany
jest tu również wpływ modeli mitycznych na konstrukcję metafizyczną i
aksjologiczną świata przedstawionego oraz stosunek modelowego bycia homo
religiosus do fikcji literackiej (...). |