Przybywa ostatnio prac poświęconych dramaturgii drugiej połowy XIX wieku. Nie sposób ich wymienić, nie ryzykując przeoczenia jakiejś najnowszej rozprawy, która prawdopodobnie w książce zbiorowej lub czasopiśmie drukuje się właśnie w chwili pisania tych słów. Wolno przypuszczać, że przyczyna renesansu tej problematyki w dzisiejszych badaniach stanie się kiedyś przedmiotem osobnych dociekań.
Pomimo rosnącej liczby studiów szczegółowych nie zmienił się zasadniczo kanoniczny wizerunek epoki postrzeganej jako czas kryzysu nie tylko samej tragedii, ale nawet świadomości tragicznej. Dźwigała zresztą to piętno od zawsze, co poświadczają diagnozy formułowane przez ówczesnych krytyków (Choińskiego, Kaszewskiego i innych). Co prawda Marian Szyjkowski w latach dwudziestych XX wieku prezentował Dzieje nowożytnej tragedii polskiej. Jako proces ciągły, ale w badaniach powojennych między opracowaniami chronologicznie określonych form tragedii neoklasycystycznej (autorstwa Dobrochny Ratajczakowej) i młodopolskiej (w wykonaniu Ireny Sławińskiej) zadomowiła się wymowna luka.

Spis treści
Wprowadzenie    

Rozdział I
Tradycja i projekcja - średniowieczne misterium czy starożytna tragedia?..
Teatr Lekcji XVI     
Od antycznej formy do religii i od religii do formy chrześcijańskiej ...
Mitologia na scenie    

Rozdział II
Warsztat tragediopisarza drugiej połowy XIX wieku
Czytanie Arystotelesa    
„Jak się robi sztuka dla teatru?"     
Przepis na tragedię z dziejów narodowych    
Tragizm i historia na scenie      

Rozdział III
Klasycyzacja romantyzmu    
Konwencja teatru Wiktora Hugo - bumerang dziewiętnastowiecznej
sceny    
Szekspiromania i dwa dramaty o Samuelu Zborowskim z roku 1856 ..
Miejsce Słowackiego    
Dwa modele tragedii (pre)historycznej    
Lata sześćdziesiąte: przesilenie szekspirowskie i „stabilizacja"
w dramaturgii Szujskiego    
Tragedia „o ciężkim rynsztunku i retorycznych przyborach
neoklasycyzmu niemieckiego" i „dobrze skrojony"
Hamlet Adama Bełcikowskiego    
Józefa Szujskiego Hamlet-Lubomirski      
Wokół przełomów z lat siedemdziesiątych    
Konkurs dramatyczny 1875      
O epokach kameralnych i epokach widowiskowych     
Inspiracje Calderonowskie    
Wcielenia Dziewicy Orleańskiej    

Rozdział IV
Kilka pojedynczych faktów z ostatnich dwóch dziesięcioleci
Awantura o Larika    
Histrioni Wincentego Rapackiego - opowieść o cudzie, który
przeszkodził realiście teatr w świątynię zamienić?    
Almanzor Kazimierza Glińskiego - średniowieczne starcie kultur
w teatralnych kulisach wieku kupieckiego    
Bolesława Śmiałego droga do tragedii misteryjnej       
Zakończenie      
Indeks nazwisk i utworów dramatycznych