Pod koniec XX wieku pojawiły się nowe wyzwania dla organizacji, o charakterze społecznym,    gospodarczym,    technologicznym    a    przede    wszystkim    ekologicznym. Środowisko  przyrodnicze   zaczęto   postrzegać   jako   strategiczne   źródło   pozyskiwania niezbędnych    surowców    do    prawidłowego    funkcjonowania    wszelkiej    działalności gospodarczej, podkreślając,  że  zasoby  przyrody  w  znacznej   części   są wyczerpywalne i nieodnawialne. Zaistniała zatem szczególna konieczność monitorowania ekosystemu pod względem zmian  zachodzących  na  skutek  ingerencji  człowieka.   Pojawiła  się  zasada ekorozwoju   -   równowaga   między   rozwojem   gospodarczym   a   stanem   równowagi w środowisku przyrodniczym. Podstawowym, oficjalnym dokumentem nakłaniającym do wdrażania założeń ekorozwoju jest dokument ONZ o nazwie Agenda XXI. Przyjmując jego wytyczne, organizacje wyznaczają podstawowe kierunki działań środowiskowych, które są oparte na racjonalnym gospodarowaniu zasobami środowiska przyrodniczego.
Rozwinięcie zasad racjonalnego gospodarowania środowiskiem było możliwe także dzięki normom ISO 14000, wśród których istotne znaczenia ma norma ISO 14001. Określa ona zasady budowy Systemu Zarządzania Środowiskowego, który integruje i porządkuje. procesy organizacji wokół priorytetu, jakim jest środowisko przyrodnicze. Zgodnie z wytycznymi normy, System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ) może być opracowany i wdrożony w każdej organizacji.
Polska otwierając się na Unię Europejską oraz na świat wprowadziła również zarządzanie środowiskowe w organizacjach. Działania na rzecz poprawy jakości środowiska są ważnym wyzwaniem dla obecnych i przyszłych pokoleń. Realizacja tego wyzwania wymaga wielu czynności: technologicznych, organizacyjnych, finansowych, unifikacyjnych, normalizacyjnych, naukowych i edukacyjnych.
Zadaniem niniejszego podręcznika jest zapoznanie czytelnika z najważniejszymi wiadomościami z dziedziny ochrony środowiska i zarządzania środowiskowego. Opracowanie składa się z czterech części, każda z nich - zgodnie z założeniem podręcznika -dzieli się na działy. Bibliografię wykorzystanej literatury zestawiono na końcu opracowania. Należy zatem krótko przedstawić najważniejsze zagadnienia, omawiane w podręczniku.


SPIS TREŚCI
WPROWADZENIE    

Rozdział I
ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKOWE - GENEZA, ISTOTA, FUNKCJE ...
1.    Geneza zarządzania środowiskowego    
2.    Istota i funkcje zarządzania środowiskowego    
3.    Przedsiębiorstwo i jego otoczenie    
4.    Koncepcja zrównoważonego rozwoju    

Rozdział II
OCHRONA ŚRODOWISKA    
1.    Środowisko i jego komponenty składowe    
2.    Problemy ekologiczne świata i Polski    
2.1.    Efekt cieplarniany    
2.2.    Dziura ozonowa    
2.3.    Kwaśne deszcze    
3.    Instrumenty ochrony środowiska    
4.    Wybrane zagadnienia ochrony środowiska    
4.1.    Ochrona powietrza    
4.2.    Ochrona wód    
4.3.    Ochrona powierzchni ziemi    
4.4.    Ochrona przed hałasem    
4.5.    Ochrona przed polami elektromagnetycznymi    
4.6.    Ochrona kopalin    
4.7.    Ochrona zwierząt i roślin    
4.8.    Ochrona przyrody    

Rozdział III
STRATEGIE OCHRONY ŚRODOWISKA    
1.    Strategia środowiskowa - pojęcie, cechy    
2.    Klasyfikacja strategii ochrony środowiska    
2.1.    Strategie ochrony środowiska - ujęcie chronologiczne    
2.2.    Rynkowe strategie ochrony środowiska    
3.    Strategia Czystszej Produkcji    

Rozdział IV
SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO    
1.    Założenia budowy systemu    
2.    Rodzina norm ISO 14000    
3.    Elementy składowe Systemu Zarządzania Środowiskowego    
3.1.    Polityka środowiskowa    
3.2.    Cele środowiskowe    
3.3.    Aspekty środowiskowe    
3.4.    Ocena cyklu życia produktu    
3.5.    Analityka odpadów przemysłowych    
3.6.    Procedura minimalizacji odpadów    
3.7.    Zasady budowy strategii i programów środowiskowych    
3.8.    Wytyczne do opracowania raportów ekologicznych    
3.9.    Ekopromocja    
3.10.    Kontrola, monitorowanie, audit, przeglądy, pomiar, walidacja
4.    Korzyści ujęcia systemowego    

Rozdział V
ŚRODOWISKOWE ZARZĄDZANIE PRODUKTEM    
1.    Pozwolenia zintegrowane - IPPC    
2.    Polityka chemiczna - REACH     
3.    Metodologia pełnego cyklu istnienia - LCA    
4.    Ekologiczna modyfikacja wyrobów    
5.    Etykiety środowiskowe wyrobów    

ZAŁĄCZNIKI
1.    Przykłady mierników trwałego i zrównoważonego rozwoju    
2.    Klasyfikacja odpadów    
3.    Przykładowe aspekty środowiskowe w przedsiębiorstwie hutniczym
4.    Monitoring środowiskowy w województwie śląskim    
5.    Leksykon zarządzania środowiskowego (pojęcia, skróty)    
BIBLIOGRAFIA