Bezpieczeństwo ruchu drogowego jest jednym z czynników, które w decydujący sposób kształtują rozwój konstrukcji współczesnych samochodów. Bezpieczeństwo czynne to możliwość zapobieżenia poprzez konstrukcję sytuacjom, które mogłyby doprowadzić do zaistnienia wypadku drogowego. Jest ono rozpatrywane w odniesieniu nie tylko do samego samochodu, ale także oddziaływań zachodzących między trzema elementami układu kierowca-pojazd-otoczenie. Zespołami samochodu wpływającymi na bezpieczeństwo czynne, są koła z oponami, zawieszenia oraz układ hamulcowy i kierowniczy. W podręczniku przedstawiono budowę i zasady działania tych zespołów, sformułowano podstawowe wymagania oraz omówiono czynniki wpływające na prawidłowość pracy każdego z nich. Szczególną uwagę zwrócono na współzależności zachodzące między zespołami i ich wzajemną współpracę, która decyduje o ostatecznym poziomie bezpieczeństwa czynnego. 
 
Podręcznik skierowany jest głównie do studentów kierunków samochodowych wyższych uczelni technicznych, ale jego odbiorcami mogą być także inżynierowie zatrudnieni w przemyśle i usługach, rzeczoznawcy samochodowi, a także miłośnicy motoryzacji.

Spis treści

Spis ważniejszych oznaczeń

WSTĘP   

1. BEZPIECZEŃSTWO RUCHU SAMOCHODU   
1.1.    Bezpieczeństwo czynne i bierne   
1.2.    Układ kierowca-pojazd-otoczenie   
1.3.    Identyfikacja przyczyn wypadków   
1.4.    Stateczność ruchu samochodu   
1.5.    Modelowanie działania kierowcy   
1.6.    Możliwości poprawy bezpieczeństwa czynnego   
1.7.    Klasyfikacja pojazdów   

2.  KOŁA I OPONY   
2.1.     Współpraca koła z nawierzchnią   
2.1.1.   Promień koła, poślizg   
2.1.2.   Siły działające na koło   
2.1.3.   Opór toczenia koła   
2.1.4.   Przekazywanie sił między kołem a nawierzchnią   
2.1.5.   Przyczepność wzdłużna   
2.1.6.   Przyczepność poprzeczna oraz zjawisko bocznego znoszenia
2.1.7.   Zależność między przyczepnością wzdłużną a poprzeczną....
2.2.      Opony   
2.2.1.   Konstrukcja opon   
2.2.2.   Oznaczenia opon   
2.2.3.   Systemy „run-flat"   
2.3.      Koła   
2.3.1.   Konstrukcja kół
2.3.2.   Oznaczenia obręczy
   
3. ZAWIESZENIA   
3.1.     Wymagania stawiane zawieszeniom   
3.2.     Zależności kinematyczne   
3.2.1.   Elementy prowadzące   
3.2.2.   Schematy kinematyczne zawieszeń   
3.2.3.   Środek bocznego przechyłu   
3.2.4.   Oś bocznego przechyłu   
3.2.5.   Przechyły wzdłużne   
3.2.6.   Wpływ ruchów nadwozia na ustawienie kół   
3.2.7.   Elastokinematyka   
3.3.      Rozwiązania konstrukcyjne zawieszeń   
3.3.1.   Zawieszenia zależne   
3.3.2.   Zawieszenia niezależne   
3.4.      Samochód jako układ drgający   
3.4.1.   Model obliczeniowy drgań samochodu   
3.4.2.   Oddziaływanie nierówności drogi na pojazd   
3.4.3.   Ocena oddziaływania drgań   
3.4.4.   Dobór podstawowych parametrów zawieszenia   
3.5.      Zależności dynamiczne   
3.5.1.   Sztywność pionowa   
3.5.2.   Sztywność kątowa. Stabilizator   
3.5.3.   Przeciwdziałanie przechyłom wzdłużnym   
3.6.      Elementy sprężyste   
3.6.1.   Resory piórowe   
3.6.2.   Drążki skrętne   
3.6.3.   Sprężyny śrubowe   
3.6.4.   Niemetalowe elementy sprężyste   
3.6.5.   Elementy pneumatyczne.   
3.7.      Amortyzatory   
3.7.1.   Charakterystyki tłumienia   
3.7.2.   Budowa amortyzatorów   
3.8.      Przeguby   
3.8.1.   Przeguby sztywne   
3.8.2.   Przeguby metalowo-gumowe   
3.9.      Zawieszenia aktywne   
3.9.1.   Utrzymywanie stałej wysokości zawieszenia   
3.9.2.   Sterowanie zawieszeniem aktywnym   

4.   STEROWANIE PRĘDKOŚCIĄ JAZDY. UKŁADY HAMULCOWE   
4.1.     Dostosowywanie prędkości jazdy do warunków ruchu   
4.1.1.   Przebieg hamowania awaryjnego. Skuteczność hamowania   
4.1.2.   Jazda w kolumnie   
4.2.      Stateczność hamowania   
4.3.      Klasyfikacja układów hamulcowych   
4.4.      Wymagania stawiane układom hamulcowym   
4.4.1.   Wymagania dotyczące skuteczności hamowania   
4.4.2.   Wymagania dotyczące stateczności hamowania   
4.4.3.   Wymagania dotyczące samochodów z układami przeciwblokującymi..
4.5.      Ogólna budowa układu hamulcowego   
4.6.      Bębnowe mechanizmy hamujące   
4.6.1.   Hamulec bębnowy ze szczękami o jednym stopniu swobody   
4.6.2.   Hamulec bębnowy ze szczękami o dwóch stopniach swobody   
4.6.3.   Układy szczęk w hamulcach bębnowych   
4.6.4.   Automatyczna regulacja luzu   
4.7.      Tarczowe mechanizmy hamujące   
4.7.1.   Moment tarcia hamulca   
4.7.2.   Automatyczna regulacja luzu   
4.8.      Porównanie efektywności działania hamulców bębnowych i tarczowych....
4.9.      Hydrauliczny zespół przenoszący (hamulce hydrauliczne)   
4.9.1.    Przełożenie dynamiczne   
4.9.2.    Przełożenie kinematyczne   
4.9.3.    Ogólna ocena hydraulicznego zespołu przenoszącego   
4.9.4.    Podciśnieniowe urządzenia wspomagające   
4.9.5.    Układy wspomagania nagłego hamowania   
4.9.6.    Korektory hamowania   
4.10.     Pneumatyczny zespół przenoszący (hamulce pneumatyczne)   
4.10.1.  Główny zawór sterujący   
4.10.2.  Zawór regulacyjny z funkcją przekaźnikową   
4.10.3.  Sterowanie hamulcami przyczepy   
4.10.4.  Mechanizmy hamujące   
4.10.5.  Elektropneumatyczne sterowanie hamulcami   
4.11.     Pneumatyczno-hydrauliczny zespół przenoszący   
4.12.     Hamulce długotrwałego działania (zwalniacze)   
4.13.     Układy elektronicznej regulacji poślizgu kół   
4.13.1.  Układ przećiwblokujący ABS   
4.13.2.  Układ elektronicznego rozdziału sił hamowania EBD   
4.13.3.  Układ regulacji poślizgu kół napędowych ASR   
4.14.     Materiały stosowane w układach hamulcowych   
4.15.     Obciążenia cieplne hamulców   
Załącznik 4.1. Obliczenia hydraulicznego układu hamulcowego samochodu osobowego..
Załącznik 4.2. Obliczenia korektora   

5.  STEROWANIE KIERUNKIEM JAZDY. UKŁADY KIEROWNICZE   
5.1.     Testy oceny kierowalności i stateczności kierunkowej   
5.2.     Opis działania kierowcy w procesie sterowania ruchem krzywoliniowym   
5.3.     Kinematyka ruchu krzywoliniowego. Zwrotność   
5.4.     Dynamika ruchu krzywoliniowego   
5.4.1.  Model matematyczny samochodu   
5.4.2.  Równania ruchu   
5.4.3.  Ustalony stan ruchu po okręgu   
5.4.4.  Nieustalony stan ruchu   
5.4.5.  Porównanie samochodu pod- i nadsterownego   
5.4.6.  Stateczność w ruchu krzywoliniowym   
5.4.7.  Przebieg wywracania samochodu na bok   
5.5.     Mechanizmy zwrotnicze   
5.5.1.  Parametry ustawienia kół kierowanych   
5.5.2.  Moment stabilizacyjny   
5.5.3.  Stabilizacja ruchu samochodu w przypadku działania niesymetrycznych wzdłużnych   
5.5.4.  Konstrukcja mechanizmów zwrotniczych   
5.6.     Przekładnie kierownicze   
5.6.1.  Przekładnie ślimakowe   
5.6.2.  Przekładnie śrubowe   
5.6.3.  Przekładnie zębatkowe   
5.7.     Moment na kole kierownicy   
5.8.     Mechanizmy wspomagające   
5.8.1.  Układy konstrukcyjne mechanizmów wspomagających   
5.8.2.  Hydrauliczne mechanizmy wspomagające   
5.8.3.  Elektryczne mechanizmy wspomagające   
5.9.     Wpływ konstrukcji zawieszeń na zachowanie się samochodu w ruchu krzywoliniowym   
5.9.1.  Zmiany pochylenia kół   
5.9.2.  Zmiany obciążeń pionowych kół. Wpływ stabilizatora   
5.9.3.  Zmiany kątów skrętu kół. Elastokinematyka   
5.10.   Układ stabilizacji toru jazdy ESP   
5.10.1. Zasada działania   
5.10.2. Budowa   
5.10.3. Układ dodatkowego skrętu kół   
Załącznik 5.1. Obliczenia momentu stabilizacyjnego kół kierowanych
   
6. AUTOMATYZACJA STEROWANIA SAMOCHODEM   
6.1.    Układy ostrzegania o groźbie opuszczenia pasa ruchu   
6.2.    Układ adaptacyjnej regulacji prędkości ACC   
6.3.    Perspektywy rozwoju systemów bezpieczeństwa   
Monografia