Tom szósty serii, jak piszą redaktorzy, wpisuje się we współcześnie funkcjonujące paradygmaty pedagogiki specjalnej. Obejmuje człowieka z niepełnosprawnością na różnych etapach: od urodzenia, poprzez okres szkolny, aż po dorosłość i schyłkowe lata życia. Poruszone zagadnienia dotykają problemów edukacji, rehabilitacji, a także życia rodzinnego, kreatywności i autonomii osób z niepełnosprawnością. Celem autorów było zwrócenie uwagi na bogactwo wątków i konieczność wieloaspektowego, multidyscyplinarnego oraz holistycznego ujmowania problematyki niepełnosprawności. Autorzy artykułów to zarówno naukowcy ? teoretycy, jak i praktycy ? nauczyciele, terapeuci oraz rodzice zaangażowani w działalność organizacji pozarządowych na rzecz osób z niepełnosprawnością.

Rozważania skupiają się wokół kilku zagadnień szczegółowych, które ujęto w sześciu częściach. Część pierwsza obejmuje problemy teoretyczne w kontekście przeobrażeń pedagogiki specjalnej, jak i zagadnienia dotyczące osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności i ich rodzin. Część druga poświęcona została najnowszym propozycjom diagnostycznym i rehabilitacyjnym stosowanym w kraju i w świecie. Doniesienia dotyczą pracy z dziećmi z uszkodzonym słuchem i wzrokiem, niepełnosprawnością intelektualną, mózgowym porażeniem dziecięcym, zespołem ADHD. Część trzecia dotyka problematyki uczenia i nauczania w szkolnictwie specjalnym, integracyjnym i masowym w kontekście szans, granic i zagrożeń. Część czwarta koncentruje się na pedagogu specjalnym ? kim powinien być, jaką pełni rolę w szkole, jakie zadania i problemy stoją przed nim. W części piątej zwrócono uwagę na wsparcie osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Część szósta skupia się na potrzebach i funkcjonowaniu osób dorosłych z niepełnosprawnością. Autorzy analizują ich plany, jak i codzienność w różnych środowiskach i sferach życia.

Spis treści:

Przedmowa

Część I
Wybrane problemy pedagogiki specjalnej

ZBIGNIEW BOHDAN, Dziecięce straty - wyposażenie życiowe

WŁADYSŁAW DYKCIK, Losy życiowe moich wychowanków niepełnosprawnych intelektualnie (próba samooceny jakości edukacji i sensu ich własnego życiu po czterdziestu latach)

KATARZYNA KAMPERT, Elyklela niepełnosprawności - stygmat czy przywilej?

ANIELA KORZON, Wybrane aspekty relacji dzieci niesłyszących z osobami starszymi

CZESŁAW KOSAKOWSKI, Uwarunkowania rozwoju pedagogiki specjalnej

AMADEUSZ KRAUSE, Dziecięce wadu wrodzone - problemy na styku dyscyplin

KRZYSZTOF Leszcz, Zawodowy rodzic zastępczy a nauczyciel - spotkanie profesjonalistów

ALICJA RAKOWSKA, Dylematy edukacyjne nauczycieli szkół specjalnych

SŁAWOMIRA SADOWSKA, Jakość życia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim

BERATED SZCZYPAŁ, Miejsce wartości egzystencjalnych w systemie wartości młodzieży niepełnosprawnej

TERESA BERATED, Niepełnosprawność intelektualna z perspektywy koncepcji tożsamości społecznej

Część II
Diagnoza i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością

AGNIESZKA ŻYTA, Diagnozowanie i wspieranie autonomii osób z niepełnosprawnością intelektualną - nowe propozycje AAMR (the Supports Intensity Scale)

ANNA KOBYLAŃSKA, Podmiotowość we wczesnym wspomaganiu rozwoju - refleksje terapeuty

ANNA WOJNARSKA, Wczesna interwencja wobec dziecka z ADHD i jego rodziny

STANISŁAWA MIHILEWICZ, Mechanizmy i zaburzenia koordynacji ruchowej oraz sprawności motorycznej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD)

GRAŻYNA GUNIA, Kompleksowa rehabilitacja małego dziecka niesłyszącego

IWONA JAGOSZEWSKA, Wczesna diagnoza dziecka z uszkodzonym słuchem

KATARZYNA BAGAN-WAJDA, MARTA SADOWSKA, Wczesna rehabilitacja dzieci z wadą słuchu - postulat czy rzeczywistość? (komunikat z badań)

IZABELA ANTOS, Wczesna interwencja w opóźnionym rozwoju ulowy dziecka

EWA MIHILEWICZ-MANDECKA, Dziecko ryzyka - zastosowanie i skuteczność metody Vaclava Vojty

JOLANTA GNITECKA, Terapia psychomotoryczna dzieci z MZCM

JACEK KRAJEWSKI, Diagnostyczność i przydatność testów oceniających rozwój dzieci kończących edukację przedszkolną

IZABELA KUCHARCZYK, Orientacja i poruszanie się dzieci słabo widzących z dodatkową ograniczona sprawnością - studium przypadku

PRZEMYSŁAW KANIOK, Rola ojca w procesie rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego

IWONA MYŚLIWCZYK, Rodzina dziecka z niepełnosprawnością partnerem w procesie rehabilitacji

Część III
Dziecko z niepełnosprawnością w różnych formach kształcenia

KRYSTYNA D. RZEDZICKA, Uczenie Się-czym jest dla landu z niepełnosprawnością?

IWONA CHRZANOWSKA, Poziom wrażliwości edukacyjnej uczniów upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim juko predyktor szans edukacyjnych

KRYSTYNA BARANOWICZ, Dziecko niepełnosprawne w szkole masowej - szanse czy zagrożenie rozwoju?

ELZBIETA M. MINCZAKIEWICZ, Edukacja wlączająca jako indywidualny i społeczny imperatyw normalizacji życia niepełnosprawnych i ich rodzin

MAŁGORZATA SIEMIEŻ, Być twórczym -- co to znaczy dla osoby niepełnosprawnej

MAŁGORZATA SIEREK, ?Team-teaching" -europejski projekt rozwoju szkół

JOLANTA RZEŹNICKA-KRUPA, Niepełnosprawność - edukacja - dyskurs codzienny w perspektywie teorii symbolicznej przemocy

MARCIN WLAZŁO, Granice integracji szkolnej uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

MONIKA GOŁUBIEW-KONIECZNA, Realizacja wybranych zapisów ustawy o systemie oświaty w odniesieniu do uczniów niepełnosprawnych w integracyjnym systemie edukacji

DANUTA BARANIEWICZ, Postawy rodziców apozycja ucznia w klasie integracyjnej

AMELIA DZIURDA-MULTAN, Dziecko niesłyszące w szkole masowej

JOLANTA GEBRESELASSIE, Promowanie wiedzy o zdrowiu i aktywności fizycznej dzieci sześcioletnich w kształceniu integracyjnym

BEATA JACHIMCZAK, Funkcjonowanie szkolne uczniów klas szóstych ze specjalnymi potrzebami edukucyjnymi w trzech formach kształcenia

REMIGIUSZ KIJAK, Postawy wychowawcze rodziców a poczucie jakości życiu młodzieży z niepełnosprawnością intelektualna w stopniu lekkim

ANNA LIS-ZALDIVAR, Poczucie czasu u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w klasach I-III

MAGDALENA OLEMPSKA, Realizacja specjalnych potrzeb edukacyjnych dzieci z uszkodzonym słuchem w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych (na terenie województwa łódzkiego)

BARBARA OLSZEWSKA, Kompetencje komunikacyjne dzieci z niepełnosprawnością intelektualną

SŁAWOMIR PRZYBYLIŃSKI, Wybrane aspekty społecznego funkcjonowania młodzieży niedostosowanej społecznie z niepełnosprawnością intelektualną

DOROTA WIERCIŃSKA, Występowanie objawów ADHD wśród uczniów klas III szkoły podstawowej

KAROL BIDZIŃSKI, Zadania szkoły specjalnej w zakresie profilaktyki -planowanie działań

EWELINA .TUTRZYNA, Edukacja kulturalna niepełnosprawnych w aspekcie paidei

AGNIESZKA ŻYWANOWSKA, Wieloaspektowość oddziaływań profilaktycznych i interwencyjno-naprawczych zachowani agresywnych uczniów szkoły specjalnej

Część IV
Pedagog specjalny - dylematy roli

KATARZYNA PARYS, Kształcenie pedagogów specjalnych a rzeczywiste potrzeby systemu edukacji i rehabilitacji osób niepełnosprawnych

BEATA ANTOSZEWSKA, KATARZYNA ĆWIRYNKAŁO, Nauczyciel-wychowawca szkoły szpitalnej - kim być powinien?

DANUTA GORAJEWSKA, MAŁGORZATA PAPLIŃSKA, Rola nauczyciela w edukacji uczniów niewidomych

SYLWIA NOSARZEWSKA, Rodzeństwo osób z autyzmem - wspólny obszar działań pedagoga specjalnego

KATARZYNA PLUTECKA, Obraz uzdolnionego ucznia z wada słuchu w percepcji nauczycieli

ELŻBIETA M. JURZYSTA, Nauczyciele szkół specjalnych wobec ?dzieci podwójnej troski"

Część V
Wsparcie osób z niepełnosprawnością oraz ich rodzin

DOROTA PODGÓRSKA-JACHNIK, Partnerstwo edukacyjne w pedagogice specjalnej

URSZULA BARTNIKOWSKA, Organizacje pozarządowe tworzone z inicjatywy rodzin osób niepełnosprawnych a system rehabilitacji w małych miastach

TAMARA CIERPIAŁOWSKA, MAŁGORZATA TROJAŃSKA, Poczucie osamotnienia 11 studentów z niepełnosprawnością

IWONA GRINCZELIS, Samodzielność życiowo studentów niepełnosprawnych fizycznie

IWONA LINDYBERG, Obraz niepełnosprawności intelektualnej w perspektywie doświadczeń biograficznych matek

ADAM MIKRUT, Przemoc domowo wobec osób z upośledzeniem umysłowym

DOROTA KORNAŚ, Pomoc rodzicom dziecka niesłyszącego do trzeciego roku życia

ALEKSANDRA BOROWICZ, Stres rodzicielski matek wychowujących dzieci z uszkodzonym słuchem

Część VI
Osoba dorosła z niepełnosprawnością - wybrane problemy

HANNA ŻURAW, Uczestnictwo społeczne osób niepełnosprawnych - od modelu do działań praktycznych

KATARZYNA MATERNY, Podmiotowa aktywność osób z niepełnosprawnością intelektualną - doświadczanie i działanie w sytuacjach granicznych

BEATA CYTOWSKA, Wizja przyszłości młodzieży uczącej się w gimnazjach integracyjnych

AGNIESZKA DABROWSKA-WOYNAROWSKA, Niepełnosprawność intelektualna jako codzienność w dyskursach osób dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną

MAGDALENA GRUTZ, Trzy historie o miłości rehabilitującej. Partnerstwo, małżeństwo i rodzicielstwo w życiu niepełnosprawnych intelektualnie mieszkańców domu pomocy społecznej

MONIKA MARCZAK, KATARZYNA PAWEŁEK, Okres dorastania a zachowania ryzykowne kobiet odbywających karę pozbawieniu wolności (doniesienie z badań)