W książce przedstawiono metody badawcze stosowane we współczesnej fotochemii molekularnej. Publikacja pozwala zaznajomić się z tematyką badan prowadzonych w laboratoriach fotochemicznych w Polsce. Autorami poszczególnych rozdziałów są uczeni, zajmujący się prezentowaną problematyką naukową, których większość uczestniczyła w seminarium zorganizowanym w 1995 roku w Poznaniu w ramach sekcji polskiej European Photochemistry Association.
Zamieszczone artykuły traktują o fotochemii preparatywnej, metodach spektroskopowych stacjonarnych i czasowo rozdzielczych, specjalnych technikach badawczych oraz zastosowaniu radiolizy impulsowej w badaniach mechanizmu reakcji fotochemicznych. Autorzy dyskutują też nad wpływem rozpuszczalnika na procesy fotochemiczne oraz rolą fotoindukowanego przeniesienia elektrom: w wolnorodnikowej polimeryzacji i wykorzystaniem właściwości luminescencyjnych jonów- lantanowców w chemii koordynacyjnej i fotochemij. Zagadnienia przedstawione w po~ szczególnych rozdziałach ilustrowane są przykładami z badan własnych autorów i uzupełnione podstawową literaturą. Powinno to ułatwić Czytelnikowi zrozumienie złożonych technik pomiarowych i metod badawczych. Całości dopełnia wykaz podstawowych współczesnych podręczników dotyczących fotochemii molekularnej i dziedzin pokrewnych.
Książka jest adresowana do studentów chemii, fizyki, biochemii, biologii i farmacji oraz naukowców tych dziedzin, rozpoczynających eksperymentalne badania fotochemiczne.

Spis treści:

Przedmowa

ROZDZIAŁ 1. Metody badania mechanizmów reakcji fotochemicznych. Analiza produktów trwałych i pośrednich - Bronisław Marciniak
1. Analiza produktów trwałych reakcji fotochemicznej
2. Metody identyfikacji produktów pośrednich
2.1. Metody spektroskopowe
2.2. Metody chemiczne
2.3. Metody kinetyczne
3. Określenie stanu elektronowego uczestniczącego w reakcji fotochemicznej Podsumowanie
Literatura

ROZDZIAŁ 2. Metody ilościowe badania mechanizmów reakcji fotochemicznych. Wyznaczanie wydajności kwantowych i stałych szybkości - Włodzimierz Augustyniak i Bronisław Marciniak
Podstawy ilościowego opisu reakcji fotochemicznej
I. Ważniejsze zalecenia dotyczące podawania danych o reakcjach fotochemicznych
II. Zalecenia dotyczące podania danych o pomiarze widm absorpcji
III. Zalecenia dotyczące podania informacji o pomiarach luminescencyjnych
Podsumowanie
Literatura

ROZDZIAŁ 3. Fotochemia preparatywna na przykładach reakcji fotochemicznych-pochodnych zasad pirymidynowych - Lech Celewicz
1. Warunki prowadzenia reakcji fotochemicznych w skali preparatywnej
1.1. Wybór źródła promieniowania
1.2. Uzyskiwanie promieniowania z żądanego zakresu
1.3. Wybór typu fotoreaktora
1.4. Wybór rozpuszczalnika
2. Reakcje fotochemiczne 5-metylocytozyny i 5-metylo-2'-deoksycytydyny w roztworze wodnym
3. Reakcja fotochemiczna 5-bromo-1,3-dimetylouracylu z estrem metylowym N°-acetylo-L-tryptofanu
4. Reakcje fotochemiczne 5-bromocytozyny i 5-bromo-2'-deoksycytydyny z N-etyloamidem Na-acetylo-L-tryptofanu w roztworze wodnym
Wykaz używanych skrótów
Literatura

ROZDZIAŁ 4. Piko- i femtosekundowe metody badań we współczesnej fotofizyce i spektroskopii molekularnej - Marian Szymański
1. Wstęp
2. Metoda skorelowanego w czasie liczenia pojedynczych fotonów
3. Metoda fazowo-modulacyjna
4. Metody dwuimpulsowe
4.1. Pomiar absorpcji przejściowej
4.2. Metody bramkowania optycznego
4.3. Układ emisyjny do pośrednich badań stanów nieradiacyjnych
Uwagi końcowe
Literatura

ROZDZIAŁ 5. Spektroskopia EPR w fotofizyce i fotochemii - Jerzy Herbich
1. Hamiltonian cząsteczki w polu magnetycznym
2. Widmo EPR wolnego rodnika a jego struktura
3. Zastosowanie spektroskopii EPR w badaniach najniższych wzbudzonych stanów trypletowych cząsteczek organicznych
4. Metody wykorzystujące selektywność obsadzania i depopulacji stanów T
4.1. Czasowo rozdzielcza spektroskopia EPR
4.2. Spektroskopia optyczno-mikrofalowych rezonansów podwójnych
Podsumowanie
Literatura

ROZDZIAŁ 6. Wykorzystanie spektroskopii polaryzacyjnej w badaniach fotochemicznych - Jacek Waluk
1. Moment przejścia
2. Dichroizm liniowy
3. Fotoselekcja i fotoorientacja
4. Anizotropia emisji
5. Magnetyczny dichroizm kołowy
Podsumowanie
Literatura

ROZDZIAŁ 7. Zastosowanie radiolizy impulsowej w badaniach reakcji fotochemicznych - Krzysztof Bobrowski
1. Wprowadzenie
1.1. Chemia radiacyjna a fotochemia
1.2. Przekazywanie energii promieniowania jonizującego do ośrodka
1.3. Ilościowe oszacowanie procesów radiacyjnych
1.4. Ilościowe określanie zaabsorbowanej energii promieniowania jonizującego
2. Techniki pomiarowe reakcji szybkich w chemii radiacyjnej
2.1. Radioliza impulsowa
2.2. Radioliza impulsowa z wykorzystaniem szybkiej spektrofotometrii
2.3. Układy pomiarowe radiolizy impulsowej dostępne w Polsce
3. Wybrane przykłady zastosowań radiolizy impulsowej w badaniu mechanizmów reakcji fotochemicznych
3.1. Generowanie stanów trypletowych
3.2. Charakterystyka widmowa i kinetyczna rodników i rodnikojonów
4. Zastosowanie radiolizy impulsowej w badaniach mechanizmu reakcji fotochemicznych z udziałem organicznych związków siarki
4.1. Selektywne generowanie produktów przejściowych celem wyznaczenia parametrów widm absorpcyjnych
4.2. Selektywne generowanie produktów przejściowych
Literatura

ROZDZIAŁ 8. Spektroskopia i fotochemia cząsteczek w naddźwiękowych wiązkach molekularnych - Andrzej Mordziński
1. Wstęp
2. Uzyskiwanie naddźwiękowej wiązki molekularnej
3. Metody detekcji cząsteczek w wiązkach molekularnych
4. Układy badane w wiązkach molekularnych
4.1. Układy izolowane
4.2. Kompleksy molekularne
5. Fotochemia i reaktywność
Literatura

ROZDZIAŁ 9. Wpływ rozpuszczalnika na procesy fotofizyczne i fotochemiczne - Andrzej Maciejewski
1. Wstęp
2. Procesy fotofizyczne i fotochemiczne
3. Właściwości rozpuszczalnika
4. Oddziaływania związków rozpuszczonych z rozpuszczalnikami
5. Efekty wynikające z oddziaływania związków (indywiduów) rozpuszczonych z rozpuszczalnikiem
6. Rola rozpuszczalnika w badaniach fotofizycznych i fotochemicznych
7. Wpływ rozpuszczalnika na właściwości fotofizyczne i fotochemiczne badanego związku
8. Dobór rozpuszczalników do pomiarów fotofizycznych i fotochemicznych Wnioski
Literatura

ROZDZIAŁ 10. Fotochemiczne generowanie nietrwałych konformerów i tautomerów w izolacji matrycowej - Jerzy Gębicki i Jacek Michalak
1. Technika izolacji matrycowej. Podstawy oraz zastosowania
2. Badanie równowag konformacyjnych techniką izolacji matrycowej
2.1. Tlenek mezytylu
2.2. Aldehyd salicylowy
2.3. Aldehyd o-ftalowy
2.4. o-Nitrozotoluen
3. Reakcje fotochemiczne prowadzące do stabilizacji nietrwałych tautomerów w matrycy w wyniku wewnątrzcząsteczkowego 1,5-przeniesienia atomu wodoru
3.1. Aldehyd o-metylobenzoesowy
3.2. Aldehyd o-ftalowy
3.3. Aldehyd o-nitrobenzoesowy
3.4. Aldehyd o-nitrozobenzoesowy Podsumowanie
Literatura

ROZDZIAŁ 11. Fotoindukowane wewnątrzcząsteczkowe i międzycząsteczkowe przeniesienie elektronu w procesach syntezy i badaniach fizykochemii polimerów - Jerzy Pączkowski
1. Sondy spektroskopowe wykazujące efekt fotoindukowanego przeniesienia elektronu w badaniach kinetyki polimeryzacji
1.1. Sondy spektroskopowe w badaniach fotoinicjowanej polimeryzacji multiakrylanów
2. Fotoindukowane międzycząsteczkowe przeniesienie elektronu w procesach polimeryzacji wolnorodnikowej
Literatura

ROZDZIAŁ 12. Wykorzystanie właściwości luminescencyjnych jonów Ln (III) w analizie chemicznej, badaniach fotochemicznych i chemii koordynacyjnej - Stefan Lis
Wprowadzenie
1. Właściwości spektroskopowe trójwartościowych jonów lantanowców
1.1. Właściwości luminescencyjne lantanowców w roztworze
2. Badanie procesów przenoszenia energii w układach zawierających jony Ln3+ w roztworze
3. Analityczne znaczenie luminescencyjnych pasm niektórych lantanowców
3.1. Wykorzystanie tworzenia kompleksów mono- i heteroligandowych do oznaczeń spektrofluorymetrycznych
3.2. Metody spektrofotometryczne oparte na procesie wewnątrzcząsteczkowego przeniesienia energii
3.3. Oznaczania spektrofluorymetryczne w układach zawierających czynnik synergetyczny
4. Pomiary czasów życia emisji jonów Ln3+. Wyznaczanie liczb hydratacyjnych kompleksów Eu3+
4.1. Dezaktywacja stanów wzbudzonych jonów Eu3+ i Tb3+ w roztworach wodnych. Efekt izotopowy dezaktywacji
4.2. Pomiary czasów życia luminescencji jonów Ln3+. Układ pomiarowy
4.3. Badanie preferencji solwatacyjnej jonu Eu3+ w mieszaninach binarnych wodarozpuszczalnik organiczny
Podsumowanie
Literatura